‘Samen met brandweer
zorgen voor minder
slachtoffers’

Aandacht voor koolmonoxide

Jaarlijks overlijden zo’n 10 tot 15 personen aan de gevolgen van koolmonoxidevergiftiging. Enkele honderden slachtoffers belanden in het ziekenhuis. Het risico lijkt klein, maar is simpel te voorkomen door je CV-ketel regelmatig te laten checken. Daarom sloegen Geas Energiewacht en Brandweer Twente de handen ineen om mensen bewust te maken van het gevaar.

Koolmonoxide, of CO, ontstaat wanneer er geen goede ventilatie is, maar er wel zuurstof verbruikt wordt. Bijvoorbeeld door een open haard die met een dichte schoorsteen brandt, of door een auto stationair te laten draaien in een dichte garage. Maar ook bij CV-ketels en geisers komt soms CO vrij. Koolmonoxide wordt met reden een sluipmoordenaar genoemd; het is geur-, smaak- en kleurloos. En bij een hoge concentratie is het zo gebeurd: “Je voelt je moe en doet je ogen dicht. Open gaan ze niet meer”, vertelt Marco Lammers, coördinator Kenniscentrum Geas.


Verantwoordelijkheid nemen

In 2007 overleden twee mensen in Rijen aan de gevolgen van koolmonoxidevergiftiging Naeenrenovatievan hun woning. Op eerste kerstdag 2010 eiste het gas weer na renovatie twee levens, dit keer een jong stel uit Meppel. Het ging Marco na aan het hart. “Zo jong al uit het leven genomen. Vanwege iets dat vaak goed te voorkomen is.” Wat hem opviel was dat het hierbij om nieuwe installaties betrof, in plaats van de geisers die vaak als boosdoener werden aangewezen. Als monteur zag hij regelmatig onveilige situaties bij mensen thuis. Een CV-installatie veroorzaakt bijna de helft van alle vergiftigingen, bijvoorbeeld doordat het rookgaskanaal is beschadigd. “Het is heel belangrijk dit regelmatig te laten controleren door een erkend specialist.”


Door het nieuws besloot Marco dat er iets moest veranderen in de manier waarop de branche omging met eventueel gevaarlijke omstandigheden. “We moesten verantwoordelijkheid nemen, ook al was Geas destijds nog geen installateur.” Gelukkig had Marco niet veel nodig om de destijds nieuwe directeur te overtuigen. “Hij was er duidelijk over, veiligheid gaat voorop. Ons doel is tenslotte een veilige en comfortabele leefomgeving. Daarop begonnen we een preventiebeleid waarbij kritischer werd gekeken naar installaties en waarbij mensen gewezen werden op eventuele gevaren.”

Samen sterk tegen CO

Ook de brandweer voerde campagne tegen CO-vergiftiging. Al zette die in op detectie, door koolmonoxidemelders aan de man te brengen. Twee jaar geleden besloten Geas en Brandweer Twente de handen ineen te slaan. Ze voeren campagne en wisselen kennis uit. Zo willen ze het aantal slachtoffers in de regio doen dalen. “We hadden aanvankelijk een verschil in inzicht. Zo dacht ik eerst over CO-melders dat dat slechts symptoombestrijding was. Maar toen wees de brandweer me erop dat je niet alles kunt voorkomen. Aan de andere kant stuurden we vanuit Geas aan op meer preventie. We hebben dus al veel van elkaar geleerd.”


Inmiddels draait de campagne in volle toeren. Zo is er een gezamenlijke folder met belangrijke informatie over koolmonoxide. Ook ontwikkelen de partijen samen een nieuw scenario voor de Risk Factory in Enschede. Daar licht de brandweer kinderen en ouderen voor over gevaarlijke situaties, aan de hand van realistische scenario’s. Daarbij werkt Geas nauw samen met Brandweer Twente wanneer er een nieuwe CO-melding is. “Van elke casus kunnen we veel leren, zodat we koolmonoxidevergiftiging nog beter kunnen bestrijden. Doel is om het aantal slachtoffers tot het absolute minimum te beperken.”

Wat te doen bij koolmonoxidevergiftiging?

CO-vergiftiging werkt razendsnel, dus het is belangrijk alert te blijven. Krijg je hoofdpijn en een verhoogde hartslag na binnenkomst in een ruimte? En ben je misselijk, vermoeid en verward? Dan kan het zijn dat er een hoge concentratie koolmonoxide in de lucht zit. Beslagen ramen en het ruiken van een gaslucht kunnen ook een indicator zijn. Wat moet je doen wanneer je dit opmerkt?


  • Zet alle ramen en deuren zo wijd mogelijk open
  • Waarschuw andere bewoners
  • Ga zo snel mogelijk naar buiten
  • Bel 112 en volg de instructies op
  • Raadpleeg een huisarts

‘CO-vergiftiging is een onderschat probleem. Vaak gaat het maar net goed’


TIP VAN MARCO

“Wist je dat koolmonoxide ook kan vrijkomen bij nieuwe installaties? Plaats daarom altijd een koolmonoxidemelder op ademhoogte. Laat daarbij jaarlijks je verwarmingstoestel controleren door een erkende installateur.”

Marco Diele, adviseur Geas Energiewacht

DEEL DIT ARTIKEL